«فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟»|کودکان کار مجازی؛ کودک آزاری مدرن در فضای مجازی

کد مطلب 46749 1400-04-05 10:14
زمان تقریبی مطالعه 6دقیقه
«فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟»|کودکان کار مجازی؛ کودک آزاری مدرن در فضای مجازی


- اخبار اقتصادی - به گزارش خبرگزاری تسنیم «پرونده حکمرانی فضای مجازی»؛ پیشرفت فناوری در فضای مجازی، از جهات مختلف موجبات تسهیل تبادل اطلاعات و ارتباطات اجتماعی، اقتصادی، سیاسی و فرهنگی خصوصا در عرصه بین المللی گردیده است. با وجود این سوء استفاده و بهره برداری نامناسب از این تکنولوژی های مدرن، زمینه نقض کرامت و حقوق انسانی، هنجارهای اجتماعی و ارزش های اخلاقی را فراهم کرده است و در این میان برخی گروه ها از جمله کودکان و نوجوانان به عنوان گروه های آسیب پذیر، بیشتر از سایر افراد بشر در معرض نقض حقوق بنیادین و آسیب های جسمی و روانی قرار دارند.
باید گفت متاسفانه امروزه باپیشرفت تکنولوژی های ارتباطی مدرن، شاهد پدیده ای جدید به نام کودکان کار مجازی هستیم که نقض بسیاری از حقوق بنیادین و اساسی کودکان است. کار کودک، ابتدا واژه ای بود که در معنای استخدام کودکان در کارخانه ها به کار می رفت اما این واژه اکنون به طور کلی به کلیه فعالیت های کودک اطلاق می شود که به لحاظ روانی، جسمی و اخلاقی یا اجتماعی، خطرناک و آسیب رسان باشد و همچنین مزاحم تحصیل کودک باشد.
**حمایت از کودکان در اسناد و قوانین بین المللی
شیوع پدیده کودکان کار در فضای مجازی در حالی است که حمایت از کودکان در اسناد و قوانین مختلف بین المللی مورد توجه قرار گرفته است؛ برای نمونه در ماده 32 کنوانسیون حقوق کودک چنین آمده است: «دولت های عضو، حق کودک جهت مورد حمایت قرار گرفتن در برابر استثمار اقتصادی و انجام هر گونه کاری که زیان بار بوده و یا توقفی در آموزش وی ایجاد کند و یا برای سلامت جسمی، روحی، معنوی، اخلاقی و یا پیشرفت اجتماعی کودک مضر باشد را به رسمیت می شناسد.»
یکی از مفاهیم مهم در این ماده قانونی، اشتغال مضر برای کودک است؛ مفهوم اشتغال مضر برای سلامت جسمی روحی و اخلاقی کودک در رابطه با پدیده کودکان کار مجازی قابل استناد می باشد که در این باره باید به این سوال پاسخ داد که آیا استخدام کودک در امور تبلیغاتی در فضای مجازی به سلامت یا آموزش وی لطمه می زند؟ و باعث اختلال رشد بدنی، فکری و یا اخلاقی وی می گردد یا خیر؟
در این باره مهین شهسواری مدرس دانشگاه و کارشناس علوم ارتباطات می ­گوید: متأسفانه کارکردهای شبکه‌های اجتماعی بزرگسالان آسیب جدی را به کاربران کودک وارد کرده است، کافی است تصور کنید که یک کودک با انتشار ویدئو از پوشش یا غذایی که تست می‌کند چقدر مورد هجمه با تشویق کاربران قرار می‌گیرد و این مقدار هیجانات وارد شده به کودک چه آسیب‌های جبران پذیری را وارد می‌کند.
به گفته این مدرس دانشگاه متأسفانه بسیاری از والدین به دلیل نداشتن سواد رسانه‌ای لازم ناخواسته کودکان خود را به این‌گونه فعالیت‌ها سوق می‌دهند که عملاً این کار هرچند با اشتیاق و میل کودک همراه است ولی به دلیل اینکه کودک هیجانات منفی و مثبت بیش‌ازحد تصوری را تجربه می‌کند به‌نوعی بیشتر از کودک کار در فضای حقیقی دچار آسیب می‌شود.
سعید رحیمی، روانشناس کودک و استاد دانشگاهنیز معتقد است: امروزه بهره‌کشی از کودکان یا همان بردگی مدرن کودکان در دو حوزه کار اجباری که مربوط به کودکان کار می‌شود و بخش دیگری هم مربوط به بردگی جنسی کودک مطرح است که از کودک و نوجوان در این حیطه سوء استفاده می‌شود.
به گفته این استاد دانشگاه سوءاستفاده از کودکان در فضای مجازی نوعی تضییع حقوق انسانی افراد است و از علل این آسیب‌ها می‌توان به ناآگاهی والدین، خلأ پدر یا مادر یا حتی هردو در زندگی کودکان، چرخه‌های خشونت، فقر و محرومیت‌ها که در ابعاد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و البته تبعیض و بهره‌کشی اقتصادی از این کودکان اشاره کرد.
**سلب حقوق اولیه کودک با کار کردن در فضای مجازی
نکته مهم و قابل تأمل برای تبیین پدیده کودک کار مجازی این است که مبنای ممانعت از استفاده کودکان برای انجام فعالیت های اقتصادی در فضای مجازی، محدود به آسیب های فیزیکی به لحاظ توانایی جسمی آنها نیست و اولویت این ممنوعیت به خاطر سلب حقوق اولیه یک کودک مثل حق بازی است که در اسناد و قوانین بین المللی مورد توجه قرار گرفته است؛ برای نمونه ماده 31 کنوانیسون حقوق کودک، حق بازی و فعالیت های خلاقانه و شرکت آزادانه در حیات فرهنگی و هنری را برای کودک به رسمیت شناخته است. مفاهیم آرامش، فراغت، بازی و تفریح در مقابل و متضاد کار می باشند.
 بدین ترتیب می توان گفت استفاده از کودکان در تبلیغات تجاری، به نوعی می تواند محدود کننده یا شاید هم سلب کننده حقوق مندرج در این ماده به شمار آید، لذا هر گونه نگاه والدین به منفعت مالی این تبلیغات، نوعی سوء استفاده از کودک به شمار می آید؛ زیرا در خلال این نوع از کار کودکان در فضای مجازی، چیزی به عنوان زمینه رشد یا کشف استعداد برای کودک به چشم نمی خورد.
** ضرورت حمایت حقوقی از کودکان در فضای مجازی
گرچه بنا بر قوانین ایران، می توان گماردن کودکان کار در فضای مجازی را مشمول ماده 79 قانون کار مصوب 1369 در به کار گماردن افراد کمتر از 15 سال تمام ممنوع دانست - که طبق این قانون متخلف به جریمه نقدی و در صورت تکرار به حبس محکوم می شود- و کودکان را مورد حمایت قانونی قرار داد ولی در مجموع باید گفت  حمایت حقوقی موثر و مستقیم در خصوص کودکان کار مجازی در قوانین و مقررات کشور ما به چشم نمی خورد و این می تواند ریشه در جدید بودن این موضوع داشته باشد.
به هر حال بهره کشی از کودکان در فضای مجازی مانعی برای رشد همه جانبه و اعمال حقوق اساسی کودکان، از جمله حق بازی و تفریح و نیز حق حریم خصوصی به شمار می آید و باید این مساله با وضع قوانین و مقررات مناسب در مجلس شورای اسلامی ملاحظه شود و حقوق کودکان و نوجوانان در فضای مجازی بیشتر از گذشته مدنظر واقع شود.
از همین پرونده بیشتر بخوانید:
فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟|جرم انگاری اذیت و آزار کودکان در فضای مجازی در انگلیسفضای مجازی، تهدید یا فرصت؟|عواقب ناگوار نفرت پراکنی در فضای مجازی/ راهبرد مقابله چیست؟فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟|فقدان قوانین مناسب برای مقابله با اخبار جعلی در فضای مجازیفضای مجازی، تهدید یا فرصت؟|کاپیتولاسیون مجازی و حکمرانی شبکه ای جهانی آمریکا«فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟»|افزایش 500 میلیارد دلاری تولید ناخالص داخلی جهان با دیجیتالی شدن کشاورزی«فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟»|حفاظت اتحادیه اروپایی از داده های شهروندان اروپایی با تصویب یک قانونفضای مجازی، تهدید یا فرصت؟|مجازات سنگین انتشار اخبار جعلی در روسیهفضای مجازی، تهدید یا فرصت؟|تجربه کشور کانادا برای مقابله با اخبار جعلی در زمان انتخاباتفضای مجازی، تهدید یا فرصت؟|فضای مجازی در محاصره شبکه های اجتماعی غربی/ حصر تبلیغاتی چگونه می تواند بر انتخابات موثر باشد؟فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟|ضرورت تصویب قوانین مناسب در حوزه بازی‌های رایانه‌ای«فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟»|خرمشهرها در پیش است در فضای سایبری...«فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟»|فضای سایبری اشغالی؛ فضای مجازی ایران در تسخیر پلت‌فرم‌های خارجیفضای مجازی، تهدید یا فرصت؟|دستورات و هشدارهای امام خامنه ای نسبت به ولنگاری در فضای مجازی/ حصر تبلیغاتی در فضای مجازی باید شکسته شود«فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟»|کوتاهی وزارت ارتباطات در ساماندهی پیامرسان های داخی/ آیا توان رقابت با پیامرسان های خارجی داریم؟فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟| شبکه ملی اطلاعات؛ راهبرد فعالانه و مبتکرانه مدیریت فضای مجازیفضای مجازی، تهدید یا فرصت؟|چرا مطالب فلسطین و قدس شریف از شبکه های اجتماعی غربی حذف می شود؟فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟|مزایای متعدد اقتصادی توسعه پهن باند اینترنت/ شرط مهم بهره مندی از مزایای پهن باند چیست؟فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟|چرا باید قدرت سایبری تأثیرگذار در صحنه جهانی باشیم؟فضای مجازی، تهدید یا فرصت؟| 200 مطالبه مقام معظم رهبری درباره فضای مجازی/ در زمینه تولید محتوای فضای مجازی خلأ قانونی داریمفضای مجازی، تهدید یا فرصت؟|افزایش 10 برابری درآمدزایی در بازی های رایانه ای با مانع زدایی از تولید


این مطلب را برای دوستانتان هم ارسال کنید :